Meg Stuart
Damaged Goods
Jozef Wouters/Decoratelier
Artikels
Interviews
Workshops
TIP BERLIN, Schetsboek in beweging - Dorion Weickmann (02/13)

Schetsboek in beweging

Choreografe Meg Stuart werd kunstenaar-in-residentie bij Hebbel am Ufer en toonde er in januari twee van haar stukken

Zo ziet de hoofdprijs van podiumkunstenaars eruit : ze krijgen een maand lang een lege theaterzaal waarin ze een handvol collega’s bijeenbrengen om zonder concrete doelstelling met hen te repeteren. Dit geluk had de Amerikaanse choreografe Meg Stuart toen HAU-intendant Annemie Vanackere haar exclusief het HAU 3 ter beschikking stelde. In de kleine black box onder het dak bracht de choreografe "Sketches/Notebook", een soort kamerspel, tot stand. Kort voor de première van de schetsen-etude was in het hoofdgebouw van HAU de XXL-voorganger van deze miniproductie – Stuarts monumentale “Built to Last” dat in 2012 in de Münchner Kammerspiele ontstaan is – te zien.

De spagaat tussen een grote productie bij een “Stadstheater” en het experimentele project in HAU 3 valt kennelijk in de smaak bij de bevallige Amerikaanse. Zij pendelt sinds jaren tussen Brussel, de zetel van haar “Damaged Goods”-label, Berlijn en heel wat andere tourplaatsen.

Meg Stuarts kunst, die men niet snel als eenvoudige kunst bestempelt, wordt ondertussen zelfs met officieuze erkenning beloond. Recent kreeg zij de Konrad-Wolf-Prijs van de ‘Akademie der Künste’ in Berlijn. Stuart vertelt dat dit een mijlpaal is in haar carrière, tenminste voor haar 10-jarige zoon. “Sindsdien komt hij naar de studio en wil hij danser worden. Wat zijn moeder als kunstenares betreft, was dat voor hem een echte vertrouwenwekkende gebeurtenis!”

In haar dankwoord bij de prijsuitreiking sprak Stuart vrijuit. Ze typeerde zichzelf als een choreografe „die af en toe moeilijke stukken maakt“. Zo pardonneerde ze royaal en in dezelfde adem alle voorstellingsvluchtigen van de laatste 20 jaren. Inderdaad, sinds haar Europa-debuut “Disfigure Study” dat in 1991 op het Belgische Klapstukfestival diepe indruk maakte, hebben vermoedelijk tientallen toeschouwers haar performances vroegtijdig verlaten. Omgekeerd is er evenwel een ingezworen gemeenschap van fans en bewonderaars, die zelfs zwakkere werken zoals “the fault lines” (2010) bereidwillig de hemel in prijst. Wie het werk van Meg Stuart doorheen de jaren volgt, zal zulke uitschieters altijd wel een keer beleven, evenals grootse momenten zoals het recente “Violet” – een in 2011 gelanceerde frontale aanval op alle zintuigen.

HAU-intendant, Annemie Vanackere, heeft Stuarts carrière vanaf het begin begeleid en is overtuigd: “Er is niemand anders die de grenzen zo massief overschrijdt en verscheurt en daarbij indrukwekkende sculpturen van het innerlijke leven in de ruimte plaatst.” Niet enkel om die reden bood Vanackere de improvisatie-specialiste het HAU 3 als Atelier aan. Tot 2010 was Stuart immers verbonden met de Volksbühne en sindsdien artistiek dakloos.

In de winterse afgezonderdheid werkte Stuart met een crew van in totaal negen spelers in alle rust aan “Sketches/Notebook”. Anders dan de voorstelling “Built to Last”, ondersteund door het enorme apparaat van een stadstheater, dwong de zolderkamer in HAU in elk opzicht tot bescheidenheid. Exact deze kleine pasvorm bood de choreografe de mogelijkheid haar fantasie te prikkelen en na de inspanning van de megaproductie in München weer met beide voeten op de grond te landen. “Ze waren altijd voor mij even belangrijk, zowel de grote als de kleine formaten. De wissel verhindert gemakzucht. Uiteindelijk lijkt elk werk op een tocht over de bergtoppen – datgene wat men net opgericht heeft, wordt terug omgestoten. Het is altijd een paradoxale daad.”

“Sketches/Notebook” is een programmatische titel die weliswaar het vluchtige moment benadrukt, maar ook onder de oppervlakte wil. “Schetsen zijn enerzijds iets zeer haastig, snel neergepend, desalniettemin raken ze altijd het wezenlijke.” Het negenkoppige team – vijf performers, muzikanten, scenograaf en kostuumontwerper – experimenteerde grafisch met licht en schaduwen. Net zoals de vormgeving van een notitieboekje. Tegelijkertijd wou Stuart nog een keer “innerlijke vragen en conflicten naar buiten brengen”. Op die manier bleef ze het leidmotief van haar creaties trouw. Daarachter steekt, zoals Stuart aangeeft, de wens om datgene zichtbaar te maken dat de tegenwoordige tijd typeert: een tekort aan vrijheid bij een gelijktijdig verlangen naar gemeenschappelijkheid. “De dingen breken open” , meent ze, “we hebben al onze zekerheden verloren, maar niet de moed gevonden andere maatschappijvormen uit te proberen.” Niemand kan haar verwijten laf te zijn. Meg Stuart neemt steeds het volle risico. Ze blijft esthetisch onberekenbaar.

Dorion Weickmann

Vertaling: Damaged Goods

BERLINER ZEITUNG, Es steht ein Saurier auf der Bühne - Michaela Schlagenwerth (12/01/13) [ Duits ]
WIENER ZEITUNG, Symphonie der Emotionen - Helene Binder (25/07/2013) [ Duits ]
HET THEATERFESTIVAL, Juryrapport - (30/05/13)
COBRA, the fault lines - Eline Van de Voorde (24/02/2013)
FRIEZE, Dans beweegt - Astrid Kaminski (04/13)
UTOPIA PARKWAY, Kaleidoscopic sketchbook from outer space - Hans-Maarten Post (09/12/2013) [ Engels ]

© Damaged Goods — info@damagedgoods.be — +32 (0)2.513.25.40