Meg Stuart
Damaged Goods
Jozef Wouters/Decoratelier
Artikels
Interviews
Workshops
Interview by Jeroen Versteele [ Engels ]
SPRINGDANCE MAGAZINE, Just doing Violet - Annette van Zwol (30/03/2012)

Ze is gefascineerd door natuurverschijnselen als tsunami's, tornado's en rotsformaties. Door de energie die ze teweegbrengen en de relatie die ze aangaan met hun omgeving. Choreografe Meg Stuart noemde haar meest recente voorstelling dan ook naar de laatste kleur van de regenboog: violet. Die kleur vormt de overgang naar het onbekende, naar het onzichtbare. Natuurkracht Violet is op SPRINGDANCE 2012 te zien.

‘Je ziet de dansers hun grens opzoeken. Het is geladen, het leeft!’

De Amerikaanse Meg Stuart werkt vanuit Brussel en Berlijn. Met haar gezelschap Damaged Goods, gevestigd in Brussel, maakte ze al meer dan twintig producties. Ze staat bekend om haar theatrale choreografieën die menselijke relaties onder de loep nemen. Do Animals Cry, dat Springdance
twee jaar geleden programmeerde maar moest afgelasten in verband met de IJslandse aswolk, presenteert bijvoorbeeld een bedrieglijk comfortabel familietafereel. Met Violet slaat ze een nieuwe weg in. Zelf noemt ze Violet haar eerste abstracte werk. Maar verwacht geen puur vorm- spektakel. ‘Ik denk dat Violet heel ontroerend is, heel aandoenlijk. Je ziet de dansers hun grens opzoeken. Het is geladen, het leeft. Het gaat verder dan kille abstractie.’

Vijf dansers en een musicus. De muziek wordt opgevoerd en stuwt de dansers voort. Bewegingen en tonen golven door de ruimte, een bundel energie vult het theater. Stuart en de dansers maakten deze voorstelling in een beladen tijd. De protesten in de Arabische Wereld kwamen via de televisie onze huiskamers binnen en de tsunami in Japan, thuisland van één van de dansers, en de bij- behorende kerncentraleramp in Fukushima brachten de wereld in rep en roer. Violet gaat hier niet expliciet over, maar is wel beïnvloed door deze omgevingsfactoren. Dergelijke gebeurtenissen, massa en bewegingen dragen onwaar- neembare krachten in zich en deze proberen Stuart en haar dansers te vangen. ‘Waardoor veranderen de dingen? Waardoor transformeren ze? Waardoor bewegen ze? Op de één of andere manier hebben we het klimaat in het stuk opgenomen.’

Violet is ook wel omschreven als een landschap van fysieke sculpturen. Deze omschrijving past naadloos in het thema sculptured bodies body sculptures van SPRINGDANCE 2012, dat de wisselwerking tussen dans en beeldende kunst centraal stelt. In het verleden werkte Stuart veel met beeldende kunstenaars, maar bij Violet was het een bewuste keuze om dat niet te doen. Het zijn dan ook geen statische beelden die voor het oog verschijnen. Zelf noemt ze ze zintuiglijke sculpturen. Met de intensiteit van de muziek en de bewegingen, en door het wegstrippen van overbodige theatraliteit probeert Stuart een fysieke gevoeligheid te creëren, bij zowel de dansers als het publiek. ‘We wilden iets maken dat behoorlijk intens zou zijn en niet alleen maar een beeldende ervaring, maar ook een ervaring voor het zenuwstelsel.’ Ze spiegelden zich aan een popconcert. ‘Als je naar een concert gaat voel je de kracht, de energie, de sensatie. Dat is het gevoel dat we willen overbrengen.’

Energie lijkt de rode draad van Violet te zijn. Stuarts beslissing om een abstracte voorstelling te maken mondde uit in een, voor haar, nieuwe vorm. Met eerdere werken richtte ze zich op de manipulerende natuur van mensen en op intenties van gedrag. In die voorstellingen manipuleerde ze ook de blik van de toeschouwer. In Violet kunnen de vijf dansers gewoon ‘zijn’ en dit geeft toeschouwers de ruimte om zelf te beslissen waar ze naar kijken. Stuart beschrijft Violet als een ‘utopische ruimte’. ‘Niemand hier zet een ander aan de kant. De dansers bestaan allemaal onafhankelijk van elkaar. Er is acceptatie en dat is een heel bijzon- dere keuze in Violet. Het gebeurt allemaal gewoon.’ Een belangrijke inspiratiebron was een video van de Belgische kunstenaar Francis Alÿs, waarin hij met een videocamera een tornado inloopt. ‘Dat deed hij gewoon. Wat voor lichamelijke ervaring geeft dat, om in het hart van zo’n ongelofelijke kracht te staan? Een natuur- verschijnsel is iets mysterieus en onvoorspelbaars. De dansers in Violet zitten ook in een bepaalde kracht. Ze kunnen er niet uit. Zij doen het ook gewoon maar. Violet verlegt een bepaalde grens. Je raakt je houvast even kwijt.’

Ook in deze nieuwe vorm blijft de handtekening van Stuart duidelijk te herkennen. De focus op het bovenlichaam, het veelvuldige gebruik van de armen. De voorstelling kwam tot stand in nauwe samenwerking met de dansers. Hun individuele materiaal is door- weven in het stuk. Maar kenmerkend is vooral het opzoeken van een grens, het aangaan van nieuwe uitdagingen. ‘Violet verlegt een bepaalde grens. Je raakt wat gedesoriënteerd doordat de dansers duizelig worden, de sfeer wordt een beetje koortsig, het is heet en de muziek wordt harder. Je raakt je houvast even kwijt.’
Tijdens SPRINGDANCE 2012 speelt Violet in de Stadsschouwburg, maar als toeschouwer zit je op een tribune op het podium, dicht bij de dansers. Zo voel je de muziek, zie je het zweet. Deze nabijheid is belangrijk voor Stuart. ‘Wij willen dat het publiek ziet dat de dansers risico lopen, dat het echt is. Je weet misschien niet precies waar ze aan werken, maar je voelt dat ze opgaan in wat ze doen, zonder enige afstand.’

Annette van Zwoll is freelance dansdramaturg en tekstschrijver in de culturele sector. Ze werkt regelmatig voor festivals als SPRINGDANCE, Nederlandse Dansdagen, Oerol en ITs Festival Amsterdam, voor individuele choreografen als de Belgische Koen de Preter en voor organisaties als anoukvandijk dc, Dansateliers en ArtEZ Dansacademie.

THE NEW YORK TIMES, Perseverance in a Collapsing World - Gia Kourlas (06/01/2012) [ Engels ]

© Damaged Goods — info@damagedgoods.be — +32 (0)2.513.25.40